Als perfectionisme je in de weg zit… 4 tips om het anders te doen

Negen van de tien vrouwen die ik spreek zijn perfectionistisch en hebben een groot verantwoordelijkheidsgevoel. Dit heeft ze vaak veel opgeleverd in hun leven: op school, tijdens hun opleiding, in hun werk, in alles regelen thuis voor het gezin, familie, vrienden en nog veel meer. Maar dan komt er een moment dat ze er last van krijgen, omdat het teveel wordt. En komt er een druppel die de emmer doet overlopen. Zo ook bij Charlotte: ze heeft sinds haar 25e een goede carrière en is al 10 jaar projectleider bij een ingenieursbureau. Ze kwam een tijdje geleden bij mij voor coaching, omdat ze niet lekker in haar vel zit: ze slaapt slecht en heeft constant een opgejaagd gevoel. “Ik ben het zat om als rolmodel te fungeren, met 3 jonge kinderen, een leuke vent en een goede baan. Ik kan het echt niet meer volhouden om te doen alsof het allemaal prima te combineren is. Ik ben gewoon moe!”.

Al pratende vertelt ze: “Ik heb mezelf altijd voorgehouden dat dit de ideale combinatie was: allebei werken, een goed salaris, 3 kinderen, prima kinderopvang en een vangnet met opa, oma en oppas. Maar zo langzamerhand begint het tot me door te dringen dat ik geen perfecte mama, werknemer en partner wil zijn. Mijn ideale plaatje valt eigenlijk in duigen en op dit moment kan ik niet anders dan het loslaten. Maar ik heb geen idee hoe ik dat moet doen…”.

‘Being happy doesn’t mean that everything is perfect’ (@HowToBeHappy op Twitter)

Door perfectionisme ga je onrealistische eisen aan jezelf stellen en dit kan ook leiden tot ontevredenheid en controle. Vaak kun je moeilijk keuzes maken en prioriteiten stellen, want alles is even belangrijk voor je. Je kunt geen onderscheid meer maken tussen je overtuiging dat alles perfect moet gaan, en je handelen en gedrag. Op het moment dat je je ervan bewust bent dat je perfectionistisch bezig bent zet je al de eerste stap naar het anders willen doen. En de tweede stap is je te realiseren dat goed genoeg ook goed is. Het hoeft niet allemaal perfect.

TIP 1: Kijk eens realistisch naar je to do lijstje. Begin eerst met het lijstje van thuis en vraag je af of de dingen die erop staan echt zo belangrijk zijn om te doen. Moet het nu? Of kan het ook volgende week? Of kan iemand anders het doen?

Een andere stap is om je to do lijstje aan de kant te leggen en iets heel anders te doen. Met je volledige aandacht: een boek voorlezen aan je kind, een gesprek met je partner, moeder of vriendin, eten koken, tanden poetsen, douchen, de was opvouwen. Dit geeft rust aan het moment, maar ook rust in je hoofd. Alle dingen die je van jezelf moet, zet je even ‘on hold’. Je zet je aan-knop even uit, je legt je lat wat lager en laat de controle los. Bij Charlotte paste het helemaal om een not to do lijstje te maken: “Ik schreef er dingen op die ik die dag (nog) niet ging doen. Ze zaten wel in mijn hoofd, maar ik kon ze parkeren en daardoor was het minder belangrijk geworden. Het gaf me rust, die prikkels van continu bezig zijn, waren even weg. Dat hielp mij in alles niet meer als even belangrijk te zien en soms niet weten waar te beginnen. Dat gaf altijd heel veel druk in mijn hoofd. Al die to do’s die op mijn schouders lagen, die ik nog moest doen. Want als ik het niet deed, deed niemand het. En ik kon het beter zelf doen, want dat werd het tenminste goed gedaan. Zo dacht ik er echt over, ik legde de lat wel heel hoog voor mezelf, en voor anderen. Dat zie ik nu pas in, na de gesprekken die ik met jou heb gehad”.

‘Eigenwaarde en zelfvertrouwen put je niet uit perfectie maar uit het accepteren van imperfectie’ (Tony Crabbe)

TIP 2: Vertrouwen is een belangrijke voorwaarde voor loslaten van perfectie en controle. Loslaten betekent namelijk dat je het vertrouwen hebt dat het ook zonder jouw bemoeienis wel gebeurt of goed komt. Ook al doet die ander de dingen misschien niet zoals jij ze had gedaan. Bedenk daarbij dat ze anders worden gedaan, maar niet minder goed dan jij zou doen. Vertrouw erop dat de wereld ook door draait zonder dat jij erbovenop zit.

Zo leg je de verantwoordelijkheid ook bij een ander. Bij je man, je kind, een collega, de oppas. Welke taak kun jij loslaten, delegeren of delen met iemand anders? Charlotte vertelde in een van de laatste gesprekken dat ze samen met haar partner naar praktische oplossingen had gezocht en goede afspraken had gemaakt over de taakverdeling in het huishouden en over de zorg voor de kinderen en alle andere dingen die daarbij komen kijken. “Ik was altijd de pineut met het kopen van cadeautjes voor verjaardagen, het menu bedenken voor het etentje met vrienden, uitnodigingen versturen voor het kinderfeestje en ga zo maar door. We hebben goed gekeken in waar ik goed in was en hij ook, en zo een betere verdeling gemaakt. Ik voelde me overal verantwoordelijk voor, omdat het er wel allemaal perfect uit moest zien en helemaal goed moest gaan. Maar nu laat ik het wat meer los en denk ik niet constant: hij doet ook niks of hij zal wel weer vergeten dat cadeautje te kopen, zodat we vanavond niks hebben om mee te nemen naar het feestje. Ik laat het hem nu op zijn eigen manier doen! En dat valt soms niet mee hoor om niets te zeggen, maar ik krijg er wel heel veel rust in mijn hoofd en ruimte voor mijn eigen dingen te doen voor terug”.

TIP 3: Belangrijk is om je eigen grenzen te stellen aan je perfectionisme en verantwoordelijkheidsgevoel. Dat gaf ik ook mee aan Charlotte. Je wilt alles op rolletjes laten lopen, maar dit kan ook doorslaan naar dat je een control freak wordt en dat je er niet tegen kunt als dingen anders lopen dan je gepland had. Laat daarom je teveel aan verantwoordelijkheidsgevoel los. Op het moment dat je voelt dat je in de control freak rol zit, vraag je jezelf af: ‘wat levert dit mij of mijn omgeving nu op? Is dat positief, dan is het ok. Voelt het negatief, dan laat ik de controle los’.
En realiseer je dat het veel aangenamer is om niet overal controle over te willen hebben, maar alleen over die dingen waar je controle over kunt hebben en die echt van waarde voor je zijn. Oftewel: ‘beïnvloed wat je kunt, maar accepteer wat je niet kunt beïnvloeden’.

Charlotte’s belangrijkste leerpunt was dat ze zich niet meer druk maakt over minder belangrijke dingen. “Ik merkte door de nieuwe taakverdeling dat ik het ook niet zo erg vond als we eens een keer geen bloemetje of fles wijn bij ons hadden als we bij vrienden langsgingen. Eerst was ik boos en teleurgesteld dat mijn partner het was vergeten te kopen, nu zie ik in dat gezelligheid en plezier veel belangrijker zijn. Ik hoef niet meer aan het perfecte plaatje in mijn hoofd te voldoen dat je altijd iets moet meenemen. En dat geldt ook voor de dagen dat de kinderen door hem naar school worden gebracht. Ik bemoei me niet meer met de kleding keuze of hoe hun haar zit. Ik laat het lekker gaan, al vind ik het spuug lelijk wat ze aan hebben”. Lachend: “zo kan ik vast een beetje oefenen voor als ze puber zijn, dan zullen ze ook vaak combinaties aan doen of een coupe hebben die mij niet aanstaat!”

TIP 4: Probeer je bewust te worden van je perfectionisme en gevoel van controle, en schiet niet meteen weer in je automatische reactie (‘ik doe het weer’), maar laat de dingen maar eens gaan zoals ze gaan. Zit er niet meteen bovenop en maak het luchtiger voor jezelf. Het gaat niet op jouw manier, maar toch gebeurt het. Levert het je een gevoel van teleurstelling op, erken dan dat gevoel en laat het er zijn, zonder dat je er verder iets mee doet. Je kunt andere gedachtes en overtuigingen op de plaats te zetten van je automatische gedachten, zoals ‘Ik laat los hoe het zou moeten zijn en wat volgens mij beter is’.

Uiteindelijk kom je op een punt dat je het positieve weer in ziet van je perfectionisme en dat het je profijt oplevert, en geen last. Dat je je doelen haalt die jij echt belangrijk vindt en hoe je dat met plezier doet. En dan zit je veel lekkerder in je vel en houd je energie over!

‘Observe yourself, don’t judge yourself’ (@ChoicezNL op Twitter)

Wil je ook minder last hebben van je perfectionisme en je verantwoordelijkheidsgevoel meer laten voor wat het is? Stuur een mail naar info@mamcoaching.nl of bel me op 06-83554192. Je bent van harte welkom. Kennismaken is altijd gratis! Klik hier om te bekijken wat MAMcoaching voor jou kan betekenen

Wat is de stress 'druppel' die jouw emmer laat overlopen?

Het valt me de laatste tijd steeds meer op hoeveel mensen over stress praten, er gestrest uitzien of zoveel stress ervaren dat ze bijna niet meer toekomen aan de leuke dingen in hun leven. En dan niet alleen de moeders die bij mij komen voor coaching, maar ook mijn vrienden, collega’s en familieleden. Sinds ik een opleiding tot Stresscounselor volg heb ik daar natuurlijk veel meer oog voor – en meer kennis van – maar het blijft ook onophoudelijk in het nieuws. De overheid is een nieuwe campagne gestart: ‘Herken de druppel. Check je werkstress’. Het is een initiatief van Duurzame Inzetbaarheid (onderdeel van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid) en het Europees Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op het Werk. Daaraan kun je wel zien dat het hard nodig is dat er meer aandacht wordt besteed aan stress op het werk. Als je dit niet erkent en herkent, dan heb je het zwaar en voel je voortdurend een slepende moeheid in je lijf.

Hoofdpijn en een kort lontje…
De overbuurvrouw (accountmanager: 38, 2 kinderen van 9 en 12) vertelde me laatst: “Ik heb altijd gedacht dat ik goed kan presteren onder druk. Dat ik stress nodig heb om mijn werk goed te doen, om een deadline te halen of om een mooie presentatie neer te zetten. Maar de laatste tijd voel ik dat de stress zich opstapelt en dat ik het gewoon niet meer aan kan. Ik ben elke dag ontzettend moe en heb knallende hoofdpijn. Thuis heb ik een kort lontje. Mijn man en kinderen worden helemaal chagrijnig van me, en dat is niet bepaald sfeer verhogend. Op mijn werk merk ik dat ik aan mezelf begin te twijfelen. Ik denk dat dit ook te maken heeft met de reorganisatie die er onlangs is geweest. Ik heb het gevoel dat ik niet precies meer weet welke taken en verantwoordelijkheden nu bij mij liggen. En ik zie die verwarring ook bij mijn collega’s. Ik werk op een geweldig reclamebureau en zou er voor geen goud weg willen, maar ik voel dat ik steeds minder invloed heb op het werk dat ik moet doen. En dat knaagt aan me, want ik wil ook geen nee zeggen. Straks ben ik de volgende die er uit moet!”.

Ga op zoek naar de ‘druppel’

En al ben ik haar overbuurvrouw en niet haar coach, ik heb haar toch aangeraden te onderzoeken hoe ze duidelijker haar grenzen kan aangeven, maar ook hoe ze beter kan samenwerken of hulp kan vragen. Op deze manier gaat ze het niet meer lang volhouden en laat ze de stress zo oplopen, dat ze straks helemaal uitgeput is. En misschien met een burn-out thuis komt te zitten…
Herken je je in dit verhaal? Dan heb ik nog een TIP voor je: bekijk eens goed wat de ‘druppel’ is die jouw emmer regelmatig laat overlopen. Heeft dat te maken met:
• Te veel moeten doen in te korte tijd (hoge werkdruk door de crisis of reorganisatie)
• Geen waardering krijgen voor het harde werk dat je hebt geleverd, bijvoorbeeld om een project rond te krijgen, een deadline te halen of al je cliënten te verzorgen?
• Het gevoel hebben dat je niet ondersteund wordt door collega’s in drukke periodes. Laat staan dat er tijd is voor overleg of sociale praatjes.
• Geen oplossing meer zien voor het probleem waar je steeds tegen aan loopt en waar niemand naar lijkt te luisteren.
• Frustratie omdat je geen tijd hebt om je taken goed en met genoeg aandacht uit te voeren.
• Geen prioriteiten kunnen stellen, omdat iedereen bij je langs komt met urgente zaken.
• Weer geen nee durven zeggen tegen je leidinggevende die jou helemaal ziet zitten om dat nieuwe project te gaan leiden of die grote nieuwe klant te gaan ‘bedienen’.
• Constant het gevoel te hebben te worden geleefd – op je werk en thuis.
En zo kun je zelf waarschijnlijk ook nog wel een aantal stress ‘druppels’ toevoegen…
Daarnaast herken je misschien ook een aantal stressgevoelige kenmerken bij jezelf, zoals: ambitieus, perfectionistisch ingesteld, groot verantwoordelijkheidsgevoel, te weinig tijd nemen om te ontspannen, zaken alleen willen oplossen, niet gericht op het heden, weinig uiten van emoties, etcetera.
Wacht dan niet te lang om het ‘roer om te gooien’ en onderzoek voor jezelf – of samen met een coach – wat je anders wilt en kunt gaan doen. Het is tijd voor positieve verandering!

Wil je vaker dit soort artikelen lezen? Meld je hier aan voor mijn eZine MAMtips Je ontvangt dan elke maand inspirerende en waardevolle tips in je mailbox!

Zit je vast in het perfecte plaatje?

Het NOS journaal bracht vorige week het nieuws naar buiten dat burn-out een steeds groter probleem is voor mensen onder de 35 jaar. Een 31-jarige vrouw die inmiddels weer aan het werk was, vertelde: ‘ik plan nu meer mijtijd in, zodat ik me energiek en vitaal blijf voelen’. Ze had geleerd om niet meer elke avond vol te plannen met vrienden, social media en andere verplichte zaken.

Ligt jouw lat 24 uur per dag hoog?
Er zijn wel heel veel dingen die ‘moeten’. We leggen onszelf hoge eisen op, waardoor de lat niet alleen hoog ligt op het werk maar ook in ons gezin én in onze vrije tijd! Wat is er aan de hand anno 2013? Is de druk van buitenaf zo groot? Of is het iets anders?
Vaak ben je zo bezig met alle verwachtingen die je hebt van jezelf of waarvan je denkt dat anderen die van je hebben, dat je alleen maar bezig bent het tot leven brengen van je ‘ideale plaatje’. Als moeder, als partner, als werknemer of ondernemer, als collega, als vriendin, als dochter, als buurvrouw, en ga zo maar door.

Vastzitten of loslaten…
Waar komt jouw perfecte plaatje vandaan? Vanuit je opvoeding? Vanuit een eerdere relatie? Of vanuit jouw cultuur of religie? Als vrouw heb je misschien wel het idee dat je er altijd verzorgd bij moet lopen, waardoor je het gevoel hebt dat je niet zonder make-up de deur uit kan. Of dat je er als moeder altijd moet zijn voor je kind, zodat je je mega schuldig voelt als je tijd voor jezelf claimt? Of dat je geen nee mag zeggen tegen je baas? Of dat een relatie wel spannend moet blijven, zelfs na 5 jaar?
Soms zit je zo vast in het perfecte plaatje dat zich in je hoofd genesteld heeft, dat je ervan overtuigd bent dat het alleen op die manier goed kan zijn. Je legt de lat te hoog voor jezelf, of het nu gaat om je werk, je relatie of het moederschap. En dan is het ook niet gek dat je uitgeput raakt, omdat je constant op je tenen loopt.

‘Doe je wat je doet omdat je dat wilt, of omdat je het gisteren ook zo deed?’

TIP: Leg de verwachtingen die je van jezelf hebt of die je denkt dat anderen over je hebben eens onder de loep en vraag je af of je hier écht aan wilt voldoen. Passen ze nog bij je? Of zijn ze te hoog gegrepen? Wil je er wel 24/7 mee bezig zijn? Of ga je de uitdaging aan en wrik je jezelf los van het perfecte plaatje?

Afbeelding © Lsltn.nl

Oefening: gedachten loslaten

Dit is een fijne (mindfulness) oefening als je voelt dat je geleefd wordt door gedachten over dingen die je ‘moet’ doen. Het zorgt ervoor dat je makkelijker je gedachten kunt loslaten:
• Zit of lig in een comfortabele positie, sluit je ogen als dat goed voelt.
• Adem diep in door je neus, terwijl je langzaam tot 5 telt. Houd je adem 2 tellen vast.
• Laat je adem langzaam in 3 tellen weer los.
• Herhaal dit 2 keer
• Voel dat je hartslag rustiger wordt
• Beeld jezelf in dat je op het gras zit of ligt en naar de hemel kijkt. Voel de wind zachtjes op je gezicht.
• Zie de wolken boven je in de lucht. Merk op hoe licht en luchtig ze lijken. Merk op hoe ontspannen je je voelt.
• Als benauwende gevoelens of gedachten over de komende dag opkomen, laat ze dan zonder oordeel los en blaas ze in de
richting van de wolken. Kijk hoe ze langzaam wegdrijven langs de hemel.
• Herhaal deze stap totdat je je rustig voelt.
• Kom langzaam terug in je kamer terwijl je het gevoel van kalmte en rust vasthoudt.

Deze blog en oefening komen uit het eZine MAMtips van april 2013. Wil je ook iedere maand inspirerende en waardevolle tips in je mailbox ontvangen? Meld je dan hier aan voor een gratis abonnement

Worstel jij ook met schuldgevoel?

Ik doe het ook nooit goed …
Dat is wat iedere moeder wel eens verzucht als ze voor het maken van belangrijke keuzes staat. Vooral de keuzes die we voor onze kinderen moeten maken, zijn lastig. Want iedere moeder (en vader) wil dat het goed gaat met haar kind.
Maar … laten we ons niet een beetje gek maken door onze omgeving?
Natuurlijk is het soms moeilijk om niet te veel naar de ander te kijken en je niet te laten beïnvloeden door wat de media ons oplegt. Als je internet, de bladen en tv mag geloven, zijn we allemaal supermoeders, supervrouwen, superdochter, superwerknemers, etc. Het is goed om je te realiseren dat je geen superwoman bent, je bent gewoon jezelf. En je kinderen dus ook!

Geef niet teveel aandacht aan je innerlijke criticus
Wat zegt jouw innerlijke criticus, dat stemmetje in je hoofd? ‘Ik mag geen fouten maken’ of is het misschien specifieker ‘Ik moet altijd aandacht hebben voor mijn kind’?
Probeer je innerlijke criticus eens te laten voor wat het is en zet er een andere overtuiging voor in de plaats: ‘Het hoeft niet allemaal perfect’ of ‘Mijn kind kan zich best even zelf vermaken’.

Levenswaarden
En vergeet niet dat iedereen zijn of haar eigen keuzes maakt. Sta in je eigen kracht en weet wat voor jou belangrijk is en waar je jouw prioriteiten legt.
Stel jezelf de vraag wat je belangrijk vindt in de opvoeding van je kinderen.
Welke waarden wil jij in het leven aan je kinderen overdragen?
Als je daar duidelijkheid over hebt, zal je schuldgevoel ook verminderen.
Daar waar je voor staat, draag je uit. Je voelt je zekerder, waardoor je twijfels afnemen. Dit zal ook zijn weerslag hebben op je kind. Als je kind duidelijke grenzen voelt, dan zal het zich hier ook eerder bij neerleggen.

Grenzen stellen
Maar die grenzen zijn voor jezelf dus net zo belangrijk. Zo kun je makkelijker je keuzes maken in het leven. Zet voor jezelf eens je belangrijkste waarden op een rijtje en integreer ze in je leven.

‘Weten waar je voor staat, helpt in alles’ (Stephen Covey)

Dagelijks maak je situaties mee waarin iemand inwerkt op je schuldgevoel. Dit kan een moment zijn met je collega’s, je baas, op het schoolplein, met je partner, je kinderen, je beste vriendin etc.
Probeer dan eens anders te reageren en maak jouw eigen keuzes zonder schuldgevoel. Je weet nu waar je voor staat …

Dit is een gedeelte uit de tekst van het eZine MAMtips, editie juni 2011.
Wil je ook graag een gratis abonnement op MAMtips, meld je dan nu aan!
Je ontvangt iedere maand inspirerende en waardevolle tips in je mailbox om je meer ontspannen, anders moeder en minder gestrest te voelen!

Niet alleen moeders hebben problemen om alle ballen in de lucht houden ...

Als mamcoach en als moeder houd ik al het nieuws in de gaten over leven in balans, zonder het gevoel te hebben dat je voor jezelf 'over the top' gaat. Dat je je niet te veel laat beinvloeden door je omgeving, maar je eigen keuzes te maakt. En je niet gek laat maken om met de 'rat-race' mee te doen. En wat blijkt: niet alleen moeders hebben problemen om alle ballen in de lucht te houden ...

Half augustus was er een confronterende documentaire op tv. Ik heb het pas deze week bekeken via uitzending gemist. En omdat het zo ontzettend herkenbaar is, wil ik het jullie niet onthouden. De film volgt 4 jonge, creatieve, ambitieuze mensen die ogenschijnlijk een glanzend en gelukkig leven leiden. Gaandeweg wordt zichtbaar wat het van hen vergt om alle ballen in de lucht te houden. In een omgeving van 'meer is beter' lijkt 'genoeg' niet meer te bestaan.

Als je 50 minuten de tijd hebt, kijk dan naar de documentaire 'Alles wat we wilden'.
Je kunt er natuurlijk ook alleen de voor jou interessante stukken uit halen.
Veel kijkplezier!

Wil je ook meer balans in je werk en leven?

Hieronder een gedeelte van het artikel dat net in MAMtips juli 2010 is verschenen:
Uit onderzoek blijkt dat vrouwen graag perfect werk willen afleveren. Het is één van de grootste verschillen tussen mannen en vrouwen op het gebied van geld, werk, status en persoonlijke waarden. Denise Hulst en Sjoukje van de Kolk schrijven in hun boek ‘Exit supermama. Hoe word ik een goedgenoegmoeder?’ dat perfect werk willen afleveren juist een ontspannen manier van werken in de weg staat.

Mediaboodschap: Weg met supermama’s en ploetermoeders! Het boek Exit supermama introduceert de nieuwste en meest relaxte vorm van moederschap: de goedgenoegmoeder.

Als je meer balans in je werk en leven wilt ervaren, vraag jezelf dan af:

Waarom wil ik eigenlijk perfect werk afleveren?
Voor wie wil ik dat?
En vooral: waarom doe ik het op deze manier?

Om balans te ervaren is het van belang om je werk te doen vanuit je eigen kracht, met je eigen kwaliteiten en met je eigen grenzen in je achterhoofd. Neem dus op tijd rust, voel dat je je grens hebt overschreden en luister naar je lichaam.
Als je je realiseert dat je het eigenlijk vooral doet om je collega’s, partner of ouders tevreden te stellen en te voldoen aan de verwachtingen die zíj van je hebben, dan kun je nu actie ondernemen!
Vaak is er een bepaald beeld van jou ontstaan waaraan jij wilt voldoen. Dat is in de loop der jaren zo gegroeid, maar jij hebt niet stilgestaan! Het leven is tenslotte dynamisch: je bent misschien een andere functie gaan uitoefenen, hebt meer verantwoordelijkheden gekregen, je bent voor de 1e of 2e of 3e keer moeder geworden, etc. Ook jíj bent gegroeid!
En dat betekent dat je niet meer aan dat beeld kan en wil voldoen, omdat het niet meer bij je past.

Wil je het volledige artikel van MAMtips juli 2010 lezen? Abonneer je dan gratis en ontvang maandelijks waardevolle tips in je mailbox.